Temel Besinler Ve Besin Maddeleri Nelerdir-Hangi Besinler Zararlı ve Faydalı
Temel Besinler Ve Besin Maddeleri Nelerdir-Hangi Besinler Zararlı ve Faydalı
Yaşamımızı sürdürmek için ve büyümek için gerekli besin maddelerinin önemi kesinlikle ihmal edilemez. Besin maddeleri temel besinler adı verilen ve yaşam için gerekli besin grupları hepimizin sağlıklı bir hayat sürdürebilmesi için daha doğrusu insan organizmasının hayatta kalması için gerekli olan gıdalar, yiyecekler ve besinlerdir.
Temel Besin Maddeleri: Protein ve Karbonhidratlar
Yemek yeme, fizyolojik bir gereksinim olduğu kadar, gerek sosyal boyutu (yemekli toplantılar, yemek sohbetleri vs.) gerekse yemek yemenin oluşturduğu huzur ve mutluluk hissi ile hayatımızdaki güzelliklerinden biri. Bunun yanı sıra, doğru beslenme, sağlığımızın dostu olabildiği gibi yanlış beslenme de en büyük düşmanı olabiliyor.
O halde haydi gelin sağlıklı beslenme üstüne bir şeyler öğrenelim ve bildiklerimizi ise tekrar gözden geçirelim:
Aldığımız besinler 3 temel maddeden oluşuyor:
1) Proteinler,
2) Karbonhidratlar
3) Yağlar
PROTEİNLER
Günlük aldığımız kalorilerin %13-20‘si proteinlerden karşılanmalıdır. Proteinler aminoasit dediğimiz yapı taşlarından oluşurlar.
Proteinler;
* üreme,
* büyüme,
* gelişme,
* vücudumuz için gerekli hammaddelerin yapımı,
* yaşlanan hücrelerin yenilenmesini ve yaşamın devamını sağlarlar.
Protein kaynakları 2 grupta toplanır:
1. HAYVANSAL: Et, tavuk, balık, deniz ürünleri, süt, yoğurt, peynir, yumurta,
2. BİTKİSEL: Kuru fasulye, bakla, nohut, bezelye, mercimek ve soya fasulyesi gibi baklagiller, fındık, fıstık, ceviz, badem gibi kabuklu yemişler.
KARBONHİDRATLAR
Günlük aldığımız kalorilerin %55-60‘ı karbonhidratlardan oluşmalıdır. Karbonhidratlar en doğru ve en büyük enerji kaynağıdır: Ekmek, unlu gıdalar, makarna, bulgur, hamur tatlıları, pirinç (pilav), şeker içeren bütün tatlılar, patates, meyveler, sebzeler, salatalar, baklagiller.
Temel Besin Maddeleri: Yağlar
Sağlıklı beslenmede günlük alınan kalorilerin %20-30‘unu yağlar oluşturmalıdır. Normal ağırlıktaki bir insanın vücut ağırlığının %20‘si yağ olmalıdır. Yağlar; depo enerji kaynağıdır; şeker bitince enerjimizi yağdan alırız. Yağlar A, D, E, K vitaminlerinin emilimi için gereklidir. Hücre zarlarının, hormonların ve daha bir çok doku ve maddelerin yapımında kullanılır.
Yağlar iki büyük grupta toplanır;
1) Hayvansal yağlar:
Bu yağlar; tereyağı, krema, kaymak, salam, sosis, sucuk, döner, kebap, kuzu, koyun eti ve peynir gibi gıdalarda bol miktarda bulunur. Hayvansal yağlar doymuş yağ asitlerinden oluştuklarından dolayı katı yağlardır ve sindirimleri çok zordur. Fazla miktarda kolesterol içerirler. Sindirimlerinin zorluğu ve fazla miktarda kolesterol içermeleri nedeniyle bu yağlar sağlıksız olup aşırı tüketimleri asla önerilmez. Kolesterol yüksekliği ve/veya kalp damar hastalığı olan veya diğer risk faktörlerinin de olduğu kişilerin hayvansal yağlı gıda tüketmemeleri gerekmektedir.
2) Bitkisel yağlar:
Aynı zamanda sıvı yağlardır. Doymamış yağ asitlerinden oluşurlar, kolesterol içermezler dolayısı ile damar sertliğine neden olmazlar.
Margarinler; Bitkisel yağların doymamış yağ asitlerinin suni olarak hidrojenle doyurulması neticesi elde edilen bitkisel katı yağlardır. Kalp damar sağlığı açısından tüketimleri önerilmez.
Günümüzde besinlerle birlikte aşırı miktarda yağ alımı ve aktivite eksikliğinin şişmanlığın en önemli nedeni olduğu biliniyor. Yağın her bir gramında, karbonhidrat ve proteinlerin 2 katı kadar kalori bulunur.
Yediğimiz bir çok gıda değişen oranlarda yağ içermektedir. Ancak, aldığımız besinlerin %60′ında bu yağı görmek mümkün değildir. Bu gizli yağların hangi besinlerde olduğunu bilmek önemlidir; et, süt ve süt ürünlerinde yağ fazladır ve bunların yağsız olanları seçilmelidir. Kuruyemişler her ne kadar kolesterol içermese de yağ ve dolayısıyla kalori açısından zengindirler. Yine hazır olarak satılan yiyeceklerde (dondurulmuş patates, cips, pizza, köfte vs), kek, bisküvi ve tatlılarda yağ fazla miktarda bulunur.
Son zamanlarda beslenme üzerine olan bilinçlenme arttıkça, yiyeceklerin çoğunun üzerindeki etiketlerde içerdikleri yağ oranları da yazılmaya başlamıştır: sağlıklı beslenme için 100 gramında 5 gram veya daha az yağ içeren besinleri tercih etmemiz gerekiyor. İçerdikleri yağ miktarları yazmayan gıdalardan uzak duralım.
Fast Food:
Bu yiyecekler tam bir sağlık düşmanıdır. Lezzetli olmaları ve alışkanlık yaratmaları amacıyla içerdikleri yüksek miktarda katı yağ, kolesterol, tuz, sağlıksız kızartma teknikleri, aceleyle yenmesi ve yanında içilen ve sağlık açısından hiç bir değeri olmayan hatta olumsuz özellikleri bulunan gazlı içeceklerden dolayı özellikle çocuklarımız açısından son derece tehlike oluşturmakta ve ayrıca sağlıksız beslenme alışkanlıkları gelişmesine neden olmaktadır.
Özellikle satışları artırmak amacıyla promosyonlar yapılması (şunu alırsanız yanına şu bedava vs) daha fazla yemeğe teşvik etmekte ve bu da tehlikenin daha da büyümesine neden olmaktadır. Fast food’un ana vatanı olan ABD’de bile bu yiyeceklerin ne kadar zararlı olduğu anlaşılmış ve aleyhlerinde çok yoğun bir kampanya başlatılmıştır. Lütfen bu yiyeceklerden uzak duralım ve çocuklarımızı uzak tutalım.
Kullanıcı yorumları:
- temel gıda maddeleri nelerdir
- başlıca besin maddeleri isimleri
- karbonhidrat hangi yiyeceklerde bulunur
- sağlıksız besinler nelerdir
- temel besin maddeleri nelerdir
- hücre zarının yapısında en fazla yağ bulunur
- başlıca besin maddeleri nelerdir
- başlıca besin maddeleri isimleri nelerdir
- temel besinler adları
- temel besin kaynakları